Κανείς δεν περίμενε αυτή την εξέλιξη. Όλες οι ενδείξεις, εδώ και μήνες, οδηγούσαν στο συμπέρασμα πως η προσπάθεια απαγόρευσης των μιναρέδων στην Ελβετία, θα αποτύγχαναν. Οι δημοσκοπήσεις έδειχναν πως μόλις ένα 34% των Ελβετών θα υπερψήφιζε τη πρόταση για απαγόρευση τους. Πολλοί ήταν τόσο σίγουροι για την αποτυχία της πρότασης, που ήδη σχεδίαζαν πώς να εκμεταλλευτούν τη περίπτωση αυτή, για μελλοντικές αντιρατσιστικές πρωτοβουλίες.
Όλα αυτά όμως αποδείχθηκαν λάθος, καθώς το 57% του πληθυσμού της Ελβετίας συντάχθηκε με τη πρόταση του κόμματος Union Démocratique du Centre (UDC), και ενέκρινε δια της ψήφου του την απαγόρευση των μιναρέδων στην Ελβετία. Μια ανησυχητική εξέλιξη που σημαίνει πως το λαϊκίστικο αυτό κόμμα, μπορεί τελικά να εκφράζει κατά πολύ, τις φοβίες και τις προσμονές του μέσου Ελβετού.
Για πρώτη φορά από το 1893, μια μεροληπτική πρωτοβουλία που στοχοποιεί μια συγκεκριμένη κοινότητα, εγκρίνεται στην Ελβετία. Πολλοί ελπίζουν πως η συγκεκριμένη ετυμηγορία θα ανακληθεί σε ευρωπαϊκό επίπεδο, αλλά άσχετα με την τελική κατάληξη, το εκλογικό αποτέλεσμα παραμένει ανησυχητικό.
Τι συμβαίνει στην Ελβετία; Ολόκληρη η χώρα δεν έχει περισσότερους από 4 μιναρέδες, Οπότε γιατί όλη αυτή η φασαρία; Η απάντηση είναι, πως η Ελβετία ζει την εμπειρία μιας εθνικής αντίδρασης απέναντι στους ορατούς μουσουλμάνους, και η ιστορία με τους μιναρέδες είναι απλά ένα πρόσχημα. Το κόμμα UDC είχε ως αρχικό του σχέδιο να οργανώσει εκστρατεία κατά των παραδοσιακών ισλαμικών τεχνικών σφαγής των ζώων, αλλά δεν ήθελε να κοντράρει τους Εβραίους της Ελβετίας, για αυτό και προτίμησε να στοχοποιήσει τους μιναρέδες που αποτελούν ένα πιο κατάλληλο αλλά και πιο εμφανές σύμβολο.
Κάθε ευρωπαϊκή χώρα διαθέτει συγκεκριμένα σύμβολά μέσω των οποίων οι μουσουλμάνοι στοχοποιούνται. Στη Γαλλία έχουμε τις μαντίλες ή burqa, στη Γερμανία τα τζαμιά, στη Βρετανία τη βία, στη Δανία τις γελοιογραφίες, στην Ολλανδία την ομοφυλοφιλία κ.ο.κ. Είναι πολύ σημαντικό να μπορούμε να δούμε πέρα από τα σύμβολα και να αντιληφθούμε το τι ακριβώς συμβαίνει τόσο στην Ευρώπη όσο και πιο συγκεκριμένα στη Ελβετία. Καθώς λοιπόν οι Ευρωπαίοι διέρχονται μια περίοδο βαθιάς κρίσης ταυτότητας, η εμφανής ορατότητα των μουσουλμάνων, αναδεικνύεται ως προβληματική και τρομακτική. Την ίδια ώρα που μέσα στα πλαίσια της παγκοσμιοποίησης, οι Ευρωπαίοι αναρωτιούνται «Ποιοι είμαστε; Ποιες είναι οι ρίζες μας; Που πάμε;», βλέπουν παντού τριγύρω τους νέους πολίτες, νέα χρώματα επιδερμίδας, και νέα σύμβολα με τα οποία όμως δεν είναι ακόμη εξοικειωμένοι.
Στη διάρκεια των τελευταίων δεκαετιών, το Ισλάμ έχει ταυτιστεί με πολλές και αμφισβητούμενες διαμάχες: βία, εξτρεμισμό, ελευθερία του λόγου, σοβινισμό, κλπ. Οπότε, αποτελεί δύσκολο εγχείρημα η αποδοχή της μουσουλμανικής παρουσίας ως θετικού παράγοντα σε μια ευρωπαϊκή χώρα. Υπάρχει πολύς φόβος και έλλειψη εμπιστοσύνης. Ποιοι είναι; Τι θέλουν; Και τα ερωτήματα αυτά διογκώνονται όταν αναλογιστεί κανείς πως το Ισλάμ ως θρησκεία, πιστεύει και προωθεί την εξάπλωσή του. Μήπως λοιπόν οι μουσουλμάνοι θέλουν να εξισλαμίσουν τη χώρα μας;
Η εκστρατεία εναντίον της παρουσίας των μιναρέδων στην Ελβετία τροφοδοτήθηκε από αυτήν ακριβώς την αγωνία και άλλα παρόμοια υπονοούμενα. Οι ψηφοφόροι χειραγωγήθηκαν από κάποιους που έπαιξαν με τις φοβίες και τα συναισθήματά τους. Αφίσες αναρτήθηκαν που απεικόνιζαν μια γυναίκα με burqa, που χρησιμοποιούσε τους μιναρέδες ως όπλα εναντίον της ελβετικής σημαίας! Τονίσθηκε ο ισχυρισμός πως το Ισλάμ είναι ριζικά αντίθετο με τις ελβετικές αξίες. Η μηντιακή τακτική του UDC ήταν απλή και αποδοτική: Πρόκληση αμφιβολίας και διαμάχης όπου αυτό είναι εφικτό. Διάδοση της αίσθησης θυματοποίησης του ελβετικού λαού. «Είμαστε πολιορκημένοι, οι μουσουλμάνοι μας αποικούν σιωπηρά, χάνουμε τις ρίζες μας και τη κουλτούρα μας». Η στρατηγική αυτή πέτυχε το σκοπό της. Η πλειοψηφία των Ελβετών έστειλε ένα ξεκάθαρο μήνυμα προς τους μουσουλμάνους συμπολίτες τους: «Δεν σας εμπιστευόμαστε. Ο καλός μουσουλμάνος, είναι για εμάς, αυτός που δεν φαίνεται».
Ποιος φταίει; Οι μουσουλμάνοι θα πρέπει να φαίνονται θετικά, να είναι δραστήριοι και να συμμετέχουν στα κοινωνικά δρώμενα της δυτικής χώρας που διαμένουν. Στην Ελβετία όμως, κατά τους τελευταίους μήνες, οι μουσουλμάνοι κρύφτηκαν ώστε να αποφύγουν τις συγκρούσεις. Θα ήταν όμως προτιμότερο να αναλάβουν δράση σε συνεργασία με όλα τα κόμματα, τις οργανώσεις κλπ. που είχαν τοποθετηθεί εναντίον της απαγόρευσης των μιναρέδων. Οι Ελβετοί μουσουλμάνοι έχουν σημαντικό μερίδιο ευθύνης. Πρέπει όμως να παραδεχτούμε πως και τα πολιτικά κόμματα τόσο στην Ελβετία όσο και στην Ευρώπη, έχουν δειλιάσει, και γενικά αποφεύγουν τη λήψη πολιτικών μέτρων υπέρ του θρησκευτικού και πολιτισμικού πλουραλισμού. Είναι σαν να ανοίγουν το δρόμο οι λαϊκιστές, και οι υπόλοιποι να τους ακολουθούν απαθείς.
Πολλοί είναι αυτοί που δεν μπορούν ακόμη να παραδεχτούν πως το Ισλάμ είναι ήδη από καιρό, ένα ακόμη ελβετικό θρησκευτικό δόγμα, και πως οι μουσουλμάνοι πολίτες είναι εν πολλοίς ενσωματωμένοι στην ελβετική κοινωνία. Αντιμετωπίζουμε τις ίδιες κοινές προκλήσεις όπως είναι η ανεργία, η φτώχια, και η βία. Δεν πρέπει όμως να κατηγορούμε μόνο τους λαϊκιστές. Πρόκειται για μια πιο εκτεταμένη αποτυχία, μια έλλειψη θάρρους, και τέλος, μια στενόμυαλη έλλειψη εμπιστοσύνης στους μουσουλμάνους συμπολίτες μας.
Tariq Ramadan: ( professor of contemporary Islamic studies at Oxford.)
The Christian Science Monitor.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου